Wat wil ik met Europa?
(download onderstaande tekst als PDF-bestand)
GroenLinks maakt deel uit te van de Europese Groene Partij. Groene partijen in het Europese Parlement werken hecht samen. Nationale belangen die bij andere politieke groepen wel eens de voorrang krijgen boven het gemeenschappelijke belang worden gesmeed tot één Groene en Linkse visie. De Europese Groenen zijn hiermee de enige échte Europeanen in het Parlement!
Een GroenLinkse Europarlementariër moet met een heleboel rekening houden: rekening houden met het verkiezingsprogramma van de eigen partij, de achterban in Nederland en rekening houden met de wensen van andere Groene fracties. En dat is goed zo, want GroenLinks en de Europese Groenen hebben een overtuigend Europees verhaal en moeten dit ook met één stem uitdragen.
Toch hebben leden van het Europees Parlement nog voldoende ruimte om zelf mee te denken. Sterker nog, Europarlementariërs moeten wat mij betreft een eigen visie erop na houden want wie zit nou te wachten op een volksvertegenwoordiger die alleen maar herhaalt wat anderen hebben opgeschreven? Een beetje zelfstandigheid is belangrijk, ook voor de partij.
Ik zal eerlijk wezen. Ik ben generalist en kan het breder geheel gelukkig goed overzien maar natuurlijk heb ik zo mijn voorkeuren. Een aantal thema's staan gewoon toch wat dichter bij mijn hart.
Waar staat Europa in 2020?
De Unie is in 2020 groter dan in 2009 en telt 35 leden, met inbegrip van Europa's zorgenkindje, de Balkan. De structuren van de Unie hebben zich aangepast, het Parlement heeft meer zeggenschap, meer besluiten worden bij meerderheid van stemmen genomen, de Europese Unie heft eigen belastingen waarmee het gemeenschappelijke belang behartigd kan worden. In 2020 voeren de lidstaten ook een gemeenschappelijk buitenlands beleid en zijn de lidstaten in tal van landen met één gezamenlijke ambassade vertegenwoordigd. De lidstaten werken hecht samen op het gebied van defensie en opereren steeds in VN verband. Europa is in 2020 ook een gemeenschappelijke sociale ruimte, waar elke burger verzekerd is van een waardige loon en goede arbeidsomstandigheden. De sociale voorzieningen zijn overal van een hoogwaardig niveau, de kwetsbaarsten krijgen de steun die ze nodig hebben. Vrouwen bezetten een (het) groot(ste) deel van topposities in het bedrijfsleven en de politiek, homo's vieren overal in Europa openlijk hun identiteit. De Unie is in 2020 betrokken en toegankelijk, beleid wordt meer in samenspraak met de burgers tot stand gebracht. Maar Europa erkent in 2020 vooral ook dat we op een multiculturele continent leven. We kennen en waarderen elkaar en sluiten niemand uit. Ook migranten van buiten de Unie zijn welkom!
Een zeer algemeen verhaal en misschien een beetje dromerig, maar een partij moet ergens naar streven. Hieonder misschien nog iets concreter:
- Een 'Europees Sociaal Pact'. GroenLinks pleit voor een 'Werkpact' dat wil zeggen voor Europese afspraken om werkgelegenheid te stimuleren. Dat is nodig omdat veel Europese landen een hoge werkeloosheid kennen, vooral onder jongeren en vrouwen. Aanvullend op het 'Werkpact' wil ik mij inzetten voor een 'Europees Sociaal Pact'. Daarin kan worden afgesproken welke sociale doelstellingen Europa na wil streven. Ik denk dan aan:
- een minimum- inkomen waardoor ook lage- loners en uitkeringsontvangers niet achterblijven op het gemiddelde inkomen van de desbetreffende lidstaat;
- elk land een sterk pensioenfonds waar ook rekening wordt gehouden met vrouwen die hun leven lang moeder en huisvrouw zijn geweest en na de dood van hun man vaak in armoede terecht komen;
- een Europees fonds dat sociale projecten ondersteunt die ertoe dienen gezondheid en welzijn in een land te verbeteren, vooral gericht op achterstandsgroepen die het bijzonder moeilijk hebben: gehandicapten, nationale minderheden zoals de Roma, verslaafden, prostituees etc.. In veel landen is er helaas voor deze groepen onvoldoende financiële ruimte. Het Europees Sociaal Fonds kan gebruikt worden voor projecten zoals rolstoelen en woningaanpassingen voor gehandicapten, betere huisvesting voor Roma die vaak in krottenwijken leven, opvangprojecten voor verslaafden of gratis condooms voor prostituees.
- Vrouwenemancipatie en homoemancipatie. Op deze terreinen is nog veel werk aan de winkel. Ook Nederland loopt achter waar het bijvoorbeeld gaat om de arbeidsparticipatie van vrouwen. Elders in Europa is het niet altijd even goed gesteld om de rechten van holebi's. De EU moet hierin het voortouw nemen en hoge eisen stellen aan de emancipatie van deze groepen. Slaagt een land er niet in deze doelstellingen te halen, kan op de uitkeringen uit andere Europese fondsen worden gekort. Uitgangspunten kunnen zijn: gelijke loon voor gelijke arbeid, dus geen verschil in beloning tussen mannen en vrouwen, de afspraak dat tot 2020 even veel vrouwen als mannen in topfuncties van het bedrijfsleven en het bestuur zitten, dat homohuwelijk/ geregistreerd partnerschap overal in de Unie wordt ingevoerd, dat de autoriteiten optreden tegen homodiscriminatie en zich verplichten om in het onderwijs aandacht te besteden aan seksuele diversiteit.
- Zwangerschapsverlof voor mannen. De EU kan bijdragen aan een "warmere" Europese samenleving. Gelijkheid ook in de verdeling van arbeid en zorg tussen mannen en vrouwen is cruciaal. Een stap is het invoeren van zwangerschapsverlof voor mannen, een verlof van minimaal twee weken na de geboorte van het kind. Daartoe kan de EU een onderlinge afspraak maken.
- "Europe goes local". In de laatste jaren werken vele lidstaten aan de versterking van lokale medezeggenschap. Burgers worden steeds nadrukkelijker gevraagd mee te denken en mee te werken aan beleid dat door de overheid wordt gevoerd. De ontwikkeling van de basisdemocratie is juist in tijden van globalisering belangrijk om mensen betrokken te houden bij politiek en bestuur. De straat of wijk is immers het beginpunt van maatschappelijke participatie. Ook de EU kan en moet zich meer op lokaal niveau laten zien. De afstand die burgers tot de EU voelen kan hiermee worden verminderd. Consultatie voorafgaand aan de vaststelling van nieuw beleid is een mogelijkheid. Europese fondsen kunnen meer op lokaal niveau ter beschikking worden gesteld, burgers krijgen de gelegenheid om mee te beslissen waaraan het geld precies voor moet worden uitgegeven. De EU moet wat dat betreft meer vertrouwen hebben in haar burgers maar ook verkennen hoe zo'n grote gecentraliseerde institutie als de Europese Commissie de dialoog moet burgers in de wijk of regio zou kunnen vormgeven.
- Multiculti Europa. De EU kan niet anders dan erkennen dat Europa een multiculturele continent is, waar inmiddels tal van migrantengroepen leven, vaak in de tweede of derde generatie. Erkenning betekent dat Europa zich sterk moet maken voor een emancipatie van deze groepen in de Europese samenlevingen. In heel Europa wordt bijvoorbeeld aan kinderen die in een lidstaat zijn geboren automatisch de nationaliteit van dit land toegekend.
- Invoeren Europese belastingen. Tot op heden wordt de EU vooral gefinancierd uit de financiële afdrachten van de lidstaten. Er zijn echter goede redenen om ervoor te pleiten ook belastingen door de EU zelf te laten heffen, inkomsten waar de EU zelf over gaat en ook zelf bepaald hoe deze middelen te besteden. Belastingen worden van nationaal naar Europees niveau overgeheveld. Enerzijds betekent dit meer autonomie voor de Unie, anderzijds wordt hiermee voorkomen dat lidstaten van de Unie bepaalde belastingen gebruiken om met elkaar in concurrentie te gaan. Denk bijvoorbeeld aan onderlinge concurrentie door het aanpassen van de winstbelasting om bedrijven over de grens te lokken. Naast de winstbelasting kan je ook denken aan de omzetbelasting, hoewel lidstaten zich hiertegen zullen verzetten. De invoering van Europese belastingen kan alleen succesvol zijn wanneer, zoals in het GroenLinks verkiezingsprogramma staat, ook andere belasting aan elkaar worden afgestemd. Het is niet wenselijk alles over te hevelen naar Brussel.
- Een Europees radio- en TV kanaal. Te veel Europeanen voelen een te grote afstand tot de EU. Met uitzondering van de bekende borden die bij bouwprojecten pronken, communiceert de Unie maar mondjesmaat met haar burgers. Dit terwijl burgers er behoefte aan hebben om goed geïnformeerd te zijn. Goede informatievoorziening is een voorwaarde voor participatie. Een Europees radio- en TV kanaal kan deze leemte vullen. Daarnaast kan het Europees radio- en TV kanaal aandacht besteden aan allerlei kunst en cultuur die natuurlijk niet aan grenzen is gebonden en een podium bieden aan de Europese film.
(download bovenstaande tekst als PDF-bestand)